Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2016




Η Α' Αθηναϊκή Συμμαχία από (www.odyssey.com)




Με το τέλος των νικηφόρων για τους 'Ελληνες περσικών πολέμων , ο ελληνικός λαός γεμάτος αυτοπεποίθηση και υπερηφάνια θέλησε να αναλάβει επιθετικές επιχειρήσεις κατά των Περσών. Ο ελληνικός στόλος με ηγέτη τον Παυσανία έπλευσε πρώτα στην Κύπρο, όπου ελευθέρωσε πολλές πόλεις, όπως έγινε και με τα νησιά του Αιγαίου και στη συνέχεια κατέπλευσε στον Ελλήσποντο, όπου κατέλαβε τη Σηστό και έπειτα το Βυζάντιο. Ο Παυσανίας από τις πολλές του νίκες και τις τιμές, που δέχτηκε, έγινε πολύ εγωϊστής και υπερήφανος και οι Σπαρτιάτες τον ανακάλεσαν και τον καταδίκασαν σε θάνατο, με την κατηγορία ότι είχε έρθει σε συνεννοήσεις με τους Πέρσες. Μετά την ανάκληση του Παυσανία οι Σπαρτιάτες εγκατέλειψαν τη συμμαχία και περιορίστηκαν στην πόλη τους.


`Ελληνας στρατιώτης νικά τον αυτίπαλο του Πέρση.
Δόθηκε αμέσως η ευκαιρία στους Αθηναίους να αναλάβουν την αρχηγία των Ελλήνων και το 478 π.Χ. σχηματίστηκε μια νέα συμμαχία, η Α αθηναϊκή συμμαχία. Τη συμμαχία αποτελούσαν: η Εύβοια, οι πόλεις της Χαλκιδικής, οι περισσότερες κυκλάδες, η Σάμος, η Χίος, η Μυτιλήνη και πολλές πόλεις της Μ. Ασίας και της Προποντίδας. Σκοπός της συμμαχίας ήταν η εξασφάλιση της ανεξαρτησίας των πόλεων που συμμετείχαν από τον περσικό κίνδυνο.
'Ολες οι πόλεις της συμμαχίας διατηρούσαν την ανεξαρτησία τους και είχαν ίση ψήφο στα συνέδρια, που γίνονταν κατά διαλείμματα στη Δήλο. Στη νήσο αυτή υπήρχε το κοινό ταμείο της συμμαχίας, το οποίο διαχειρίζονταν οι Ελληνοταμίες, που ήταν Αθηναίοι (δέκα) και τα λεφτά φυλάγονταν στο ναό του Απόλλωνα. Το ποσό της ετήσιας συμμαχικής εισφοράς ήταν στην αρχή 460 τάλαντα.
Η Α Αθηναϊκή Συμμαχία ή Συμμαχία της Δήλου ήταν μια ένωση ανεξάρτητων και ισότιμων κρατών, που εξυπηρετούσε τα κοινά τους συμφέροντα. Ενώ όμως όλες οι πόλεις θεωρούνταν ίσες, τις επιχειρήσεις θα τις κατεύθυνε η Αθήνα, η οποία είχε ηγετική θέση.
Η δράση του Κίμωνα
Στην Αθήνα μετά το τέλος των Περσικών πολέμων επικράτησαν οι συντηρητικοί με αρχηγούς του Αριστείδη και στη συνέχεια του Κίμωνα. Ο Θεμιστοκλής εξορίστηκε το 470 π.Χ. από την Αθήνα και πέθανε στην εξορία.
Ο Κίμων, γιος του Μιλτιάδη ήταν άνδρας γενναίος, ευγενικός και συνετός και εκλεγόταν στρατηγός κάθε χρόνο από το 476 ως το 462 π.Χ. Κατάφερε να θεμελιώσει τη ναυτική ηγεμονία των Αθηναίων, διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τη Σπάρτη και πολέμησε ενάντια στους Πέρσες. Ως αρχηγός του συμμαχικού στόλου ο Κίμων νίκησε τους Πέρσες και τους έδιωξε από ορισμένες θέσεις που κατείχαν ακόμη στη Θράκη, ξεκαθάρισε τους φοβερούς πειρατές της Σκύρου (Δόλοπες) και έφερε στην αθηναϊκή συμμαχία πολλές ελληνικές πόλεις, τις οποίες απελευθέρωσε από τους Πέρσες στα παράλια της Κιλικίας, της Καρίας και της Παμφυλίας. Ο Κίμων νίκησε στην Παμφυλία, στον ποταμό Ευρυμέδοντα το 467 π.Χ. τον περσικό στόλο και τον κατέστρεψε.
Ενώ ο Κίμωνας νικούσε τους Πέρσες και η δύναμη και η αίγλη της Αθήνας μεγάλωνε, η Σπάρτη αντιμετώπιζε σοβαρά εσωτερικά προβλήματα. Το 464 π.Χ. μεγάλος σεισμός κατέστρεψε τη Σπάρτη και οι Είλωτες επαναστάτησαν και οχυρώθηκαν στο φρούριο της Ιθώμης, στη Μεσσηνία. Οι Σπαρτιάτες ζήτησαν βοήθεια από τους Αθηναίους, οι οποίοι έστειλαν τον Κίμωνα με 4.000 άνδρες. 'Οταν οι Αθηναίοι έφτασαν για να βοηθήσουν τους Σπαρτιάτες, αυτοί δύσπιστοι όπως ήταν αρνήθηκαν τη βοήθεια και τους έστειλαν πίσω.
Διαμάχη Αθήνας-Σπάρτης. Οι 30χρονες σπονδές
Κατά τη διάρκεια της απουσίας του Κίμωνα από την Αθήνα λόγω των εκστρατειών, επικρατούν στην πόλη οι δημοκρατικοί. Αρχηγός των δημοκρατικών είναι ο Εφιάλτης και μετά τη δολοφονία του ο Περικλής. Μετά την άρνηση των Σπαρτιατών να δεχθούν τη βοήθεια των Αθηναίων, ο Κίμωνας θεωρήθηκε ως υπεύθυνος της προσβολής αυτής λόγω των φιλοσπαρτιατικών του σχέσεων και εξοστρακίστηκε το 461 π.Χ. Οι φιλικές σχέσεις Αθήνας-Σπάρτης παύουν μετά το γεγονός αυτό.
Οι δημοκρατικοί με το που ανεβαίνουν στην εξουσία της Αθήνας προσπαθούν να καταστήσουν την πόλη τους ως πρώτη κυριάρχη δύναμη στην Ελλάδα και αρχίζουν διμέτωπο αγώνα ενάντια στους Πέρσες και τους Σπαρτιάτες.
Το 460 π.Χ. οι Αθηναίοι έστειλαν στην Αίγυπτο ένα εκστρατευτικό σώμα για να βοηθήσει τους Αιγύπτιους που είχαν επαναστατήσει εναντίον των Περσών. Παράλληλα έστειλαν άλλο εκστρατευτικό σώμα για να βοηθήσει τους Αργείους που πολεμούσαν ενάντια στη Σπάρτη. Με την ενέργεια αυτή άρχισε η ένοπλη σύγκρουση Αθήνας-Σπάρτης.
Το αθηναϊκό εκστρατευτικό σώμα που στάληκε στην Αίγυπτο, νικιέται από τους Πέρσες το 454 π.Χ. και οι Αθηναίοι μεταφέρουν για ασφάλεια το συμμαχικό ταμείο από τη Δήλο στην Αθήνα. Τον επόμενο χρόνο (453 π.Χ.) κάνουν ανακωχή με τη Σπάρτη για πέντε χρόνια.
Με εισήγηση του Περικλή οι Αθηναίοι ανακαλούν τον Κίμωνα από την εξορία και τον στέλλουν σε μεγάλη εκστρατεία στην Κύπρο κατά των Περσών. Ο Κίμωνας νικάει τους Πέρσες αλλά σκοτώνεται το 449 π.Χ. στην πολιορκία του Κιτίου (Λάρνακας). Το 448 π.Χ. οι Αθηναίοι υπογράφουν στα Σούσα ειρήνη με τους Πέρσες, η οποία ονομάζεται «Καλλίειος Ειρήνη» από το όνομα του Αθηναίου πρεσβευτή Καλλία (άντρα της αδελφής του Κίμωνα).


Ο Περικλής

Σύμφωνα με τους όρους της ειρήνης οι Πέρσες αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία των ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας και την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο.
Στο μεταξύ οι ένοπλες συγκρούσεις Αθήνας-Σπάρτης ξανάρχισαν και οι διαφορές που χώριζαν τις δύο πόλεις ήταν μεγάλες. Το 446 π.Χ. όμως Αθηναίοι και Σπαρτιάτες με τη φροντίδα του Περικλή υπογράφουν ειρήνη για 30 χρόνια, γνωστή με την ονομασία «τριακοντούτεις σπονδαί» και οι συγκρούσεις προσωρινά σταματούν.
Η αθηναϊκή συμμαχία γίνεται αθηναϊκή ηγεμονία Από τη σύσταση της αθηναϊκής συμμαχίας η Αθήνα διατηρούσε ηγετικό ρόλο σ' αυτή. Ο ρόλος αυτός στα χρόνια του Περικλή με την ανάπτυξη της πόλης μεγάλωσε και η συμμαχία μετατράπηκε σε αθηναϊκή ηγεμονία.
Μεγάλο ρόλο στη μεταβολή αυτή έπαιξε και η μεταφορά το 454 π.Χ. του συμμαχικού ταμείου από τη Δήλο στην Αθήνα. Από το έτος αυτό η Αθήνα χρησιμοποιούσε τα συμμαχικά χρήματα όπως έκρινε η ίδια σωστό, ενώ παράλληλα αύξησε και τις εισφορές των μελών.
Οι συμμαχικές δυνάμεις οδηγούνταν σε εκστρατείες από τους Αθηναίους, οι οποίοι τις αποφάσιζαν και σχεδίαζαν χωρίς να ρωτούν τις υπόλοιπες πόλεις. Η ανεξαρτησία και ισοτιμία των περισσότερων συμμάχων παραβιάστηκαν και τα μέλη της συμμαχίας έγιναν ουσιαστικά υπήκοοι της Αθήνας.
Πολλές πόλεις λόγω της ηγεμονίας της Αθήνας και της παραγνώρισης τους δοκίμασαν να απαλλαγούν από την αθηναϊκή ηγεμονία αποχωρώντας από τη συμμαχία. Ο αθηναϊκός στρατός και στόλος επενέβηκε δυναμικά και κατέπνιξε στο αίμα τις «αποστασίες» αυτές.
Το αθηναϊκό κράτος
Στα χρόνια που ακολουθούν μετά τις «τριακοντούτεις σπονδαί» (446 π.Χ.) μέχρι την έκρηξη του πελοποννησιακού πολέμου (431 π.Χ.) η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίοδο νηφαλιότητας και ηρεμίας. Την περίοδο αυτή η Αθήνα γνώρισε πολύ μεγάλη ακμή λόγω της οικονομικής της δύναμης χάρη στην ηγεμονία της και από τη διακυβέρνηση της από το μεγάλο πολιτικό Περικλή.
Ο Περικλής υπήρξε ένας από τους λαμπρότερους (αν όχι ο λαμπρότερος) πολιτικούς της αρχαίας Ελλάδας. 'Εξοχος ρήτορας, ήρεμος, σοβαρός, στοχαστικός, που ήξερε πάνω απ' όλα να διαλέγει τους καλύτερους για συνεργάτες του. Αφάνταστα εργατικός έταξε σκοπό της ζωής του να στερεώσει τη δημοκρατία και λάμπρυνε την Αθήνα με τα έργα που έφτιαξε. Ο Περικλής υπήρξε, όπως σωστά ειπώθηκε «η ψυχή της πόλης του σε μια εποχή που η πόλη του στάθηκε η ψυχή της Ελλάδας»


Η Ακρόπολη των Αθηνών


Το πολίτευμα της Αθήνας τα χρόνια του Εφιάλτη και του Περικλή έγινε ακόμη πιο δημοκρατικό: Οι δύο αυτοί πολιτικοί περιόρισαν τις αρμοδιότητες του αριστοκρατικού Αρείου Πάγου. Ο 'Αρειος Πάγος περιορίστηκε να δικάζει μόνο θρησκευτικά αδικήματα και τους φόνους «εκ προμελέτης». Κυρίαρχο σώμα στην πόλη της Αθήνας ήταν η Εκκλησία του Δήμου, που συνεδρίαζε κανονικά, εκτός από τις έκτακτες περιστάσεις, δύο φορές το μήνα στην Πνύκα ή στο Θέατρο του Διονύσου. Την αποτελούσαν όλοι οι ελεύθεροι πολίτες της Αττικής, που είχαν το δικαίωμα να μιλήσουν και να πουν τη γνώμη τους. Με ψηφοφορία παίρνονταν οι αποφάσεις για τα σοβαρά ζητήματα της πόλης και εκεί εκλέγονταν και λογοδοτούσαν οι άρχοντες της πόλης.
Κάτω από τον απόλυτο έλεγχο της εκκλησίας του δήμου βρισκόταν η εξουσία των 10 στρατηγών, που είχαν τη μεγαλύτερη δύναμη στην πόλη. Εκλέγονταν κάθε χρόνο, ένας από κάθε φυλή και ήταν οι αρχηγοί του στρατού και του στόλου, φρόντιζαν για την ασφάλεια της χώρας και κατεύθυναν την εξωτερική πολιτική.
Η κοινωνία της αρχαίας Αθήνας διακρινόταν σε τρεις κατηγορίες: τους Αθηναίους πολίτες, τους μέτοικους και τους δούλους.
Αθηναίοι πολίτες θεωρούνταν ως το 451 π.Χ. όσοι είχαν πατέρα Αθηναίο και από το 451 π.Χ. και μετά όσοι είχαν και τους δύο γονείς Αθηναίους. Μόνο αυτοί είχαν πλήρη πολιτικά δικαιώματα, δηλαδή να ψηφίζουν και να εκλέγονται άρχοντες. Την εποχή του Περικλή ήταν περίπου 30.000.
Οι μέτοικοι ήταν ελεύθεροι 'Ελληνες ή ξένοι εγκατεστημένοι στην Αθήνα, οι οποίοι δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα και πλήρωναν ειδικό φόρο, το μετοίκιο για την προστασία και την ασφάλεια που τους πρόσφερε η Αθήνα. Δεν επιτρεπόταν να έχουν κτηματική περιουσία ή σπίτια και ασχολούνταν κυρίως με το εμπόριο και τη βιοτεχνία. Στον πόλεμο οι Αθηναίοι τους έπαιρναν ως στρατιώτες.
Οι δούλοι ήταν η πολυαριθμότερη τάξη στην αρχαία Αθήνα και ήταν αιχμάλωτοι πολέμου, παιδιά δούλων ή αγορασμένοι από δουλεμπόριο. Ο αριθμός τους την εποχή του Περικλή έφθανε τις 200.000. Δεν είχαν καθόλουδικαιώματα και ανήκαν στον κύριο τους. Δούλευαν στα χωράφια, στα εργαστήρια, στα μεταλλεία, στα σπίτια, ακομη και σε αστυνομικά καθήκοντα,
όπως: δεσμοφύλακες, λογιστές κ.α. Η ζωή τους δεν ήταν ιδιαίτερα σκληρή. Γενικά η αθηναϊκή οικονομία, όπως και η οικονομία όλων των κρατών στην αρχαιότητα στηριζόταν κατά ένα μεγάλο μέρος στη φτηνή εργασία των δούλων.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ